De Douane beschermt onze samenleving en burgers tegen onveilige goederen en faciliteert de grensoverschrijdende goederenstromen voor bedrijven. De afgelopen jaren is haar omvang en takenpakket sterk gegroeid. Ondertussen zijn er ook maatschappelijk grote veranderingen gaande, zoals de opkomst van e-commerce en de invoering van het Europese Douanewetboek. De IBTD gaat onderzoeken hoe de Douane in deze veranderende wereld het evenwicht kan bewaren tussen de samenleving beschermen en de economie ondersteunen.
Doel van het onderzoek
Dit onderzoek richt zich op het in kaart brengen van de wijze waarop binnen het domein douane gestuurd wordt om een evenwicht te bewaren tussen twee belangrijke taken: toezicht houden en handel stimuleren. Daarnaast is dit onderzoek ook relevant vanuit het burgerperspectief: de Douane beschermt onze samenleving en burgers namelijk tegen onveilige goederen en faciliteert de grensoverschrijdende goederenstromen voor bedrijven. De hoofdvraag van het onderzoek is: ‘Hoe wordt binnen het domein van de douane gestuurd om in een veranderende omgeving de balans te bewaren tussen toezicht houden en handel stimuleren?’. Dit onderzoek past binnen ons aandachtsgebied ‘sturing’: het doelgericht beïnvloeden van gedrag van mensen en organisaties.
We maken een onderscheid tussen aansturing van de Douane en aansturing door de Douane zelf. Om die reden bestaat het onderzoek uit twee delen.
In het eerste deel kijken we naar de meervoudige aansturing van de Douane: hoe verkrijgt de organisatie de middelen en voorwaarden om haar taken uit te voeren? Deze externe aansturing bepaalt mede de ruimte die de Douane zelf heeft om te sturen. Het tweede deelonderzoek richt zich op de manier waarop de Douane zelf stuurt in de context van grootschalige veranderingen en hoe zij haar eigen sturingsmiddelen inzet. Met de resultaten van dit onderzoek wordt het hele proces van sturing (zowel de meervoudige aansturing als de sturing bij transities) helder in kaart gebracht. Dit draagt bij aan het vermogen van de Douane om ook in een veranderende wereld haar taken optimaal uit te voeren en het evenwicht tussen verschillende belangen te waarborgen.