Politici en ambtenaren maken continu keuzes. Bijvoorbeeld over de vormgeving en uitvoering van wetten en regels voor belastingen. De IBTD gaat onderzoeken in hoeverre zij daarbij rekening houden met het burgerperspectief. En dan vooral de vraag: waarom gaat het op die manier? Waarom houden zij bij die keuzes wel of niet rekening met dat perspectief? Het is belangrijk om daar goed zicht te krijgen. Zo wordt duidelijker wat de overheid kan doen om te zorgen dat beleid en uitvoering (nog) beter aansluiten bij burgers en hun leefsituatie.
Eerste onderzoek op sturing
Dit is het eerste onderzoek dat we doen op het IBTD-aandachtsgebied ‘sturing’. Het is daarom verkennend. Dat betekent dat we met dit onderzoek geen oordeel vellen. We willen scherper in beeld krijgen welke factoren een rol spelen in de besluitvorming op gebied van belastingen, en dan vooral wat daarbij de rol is van het burgerperspectief. Met ‘burgerperspectief’ bedoelen we de wensen, capaciteiten en leefomstandigheden van burgers. Natuurlijk kan de overheid niet altijd volledig aansluiten op wat burgers weten, willen en kunnen. Maar het is wel belangrijk om daar zo goed mogelijk rekening mee te houden. Daarom willen we in kaart brengen welke kansen en uitdagingen beleidsmakers en uitvoerders hier zoal tegenkomen.
We kijken hierbij niet alleen naar de Belastingdienst zelf, maar ook naar de rol van de politiek. Het maakt bijvoorbeeld verschil hoe eenvoudig of ingewikkeld de wetten zijn waartoe ‘Den Haag’ besluit. Soms zijn er goede redenen waarom wetten ingewikkelder zijn dan gehoopt. Maar dat maakt het voor de Belastingdienst wel moelijker om goed aan te sluiten op wat burgers weten en kunnen. Een andere belangrijke factor is de beschikbare ICT-capaciteit van de Belastingdienst. Die is nu eenmaal beperkt. Daarom is steeds weer de vraag hoeveel mensen en tijd er beschikbaar zijn om bijvoorbeeld aangifte doen nog makkelijker te maken.
In dit verkennende onderzoek willen we de uitdagingen en obstakels op dit gebied zo goed mogelijk in kaart te brengen. Dat gaat ons helpen om haalbare aanbevelingen te doen voor (nog) meer aandacht voor het burgerperspectief. Dat kunnen aanbevelingen zijn voor de Belastingdienst, maar ook aanbevelingen voor de politiek.