Als we zicht willen hebben over de voortgang van vereenvoudiging van wet- en regelgeving, zullen we die daadwerkelijk moeten kunnen meten. Dat zou bijvoorbeeld kunnen met een dashboard waarop in een oogopslag te zien is waar al dan niet vooruitgang wordt geboekt en wat dat concreet betekent voor burgers en bedrijven.
Dat is de strekking van een nieuwe publicatie van de Inspectie belastingen, toeslagen en douane. In ons werk stuiten we met grote regelmaat op de gevolgen van de complexiteit van wet- en regelgeving. Burgers en ondernemers hebben er last van en de uitvoering kan haar werk niet goed doen. Ook de overheid zelf ondervindt de gevolgen omdat ze beloftes niet kan waarmaken. De publicatie gaat in op de vraag hoe we het meten van vereenvoudiging concreet vorm kunnen geven en hoe de effecten in beeld kunnen worden gebracht. Een dashboard kan daarbij helpen.
Beeld: © Inspectie, belastingen, toeslagen, douane
Naar fundamentele maatregelen
De IBTD vraagt al langere tijd aandacht voor vereenvoudiging, omdat het ondanks goed bedoelde initiatieven niet wil vlotten. Twee jaar terug publiceerden we de reflectie Ritme in vereenvoudiging waarin we pleiten voor een stapsgewijze vereenvoudiging van wet- en regelgeving. Eind vorig jaar volgde een nieuwe publicatie Kiezen voor vereenvoudiging waarin we een stap verder gaan en een lans breken voor het maken van fundamentele keuzes om een eind te maken aan de complexiteit van wet- en regelgeving. De publicatie Meten van vereenvoudiging is weer een vervolg daarop.
Waken over breed front
De IBTD benadrukt in het document dat het niet alleen van belang is om tot vereenvoudiging te komen maar ook te voorkomen dat de complexiteit door nieuwe wetten en regels juist weer toeneemt. De afgelopen jaren is dat vaak gebeurd. Daarnaast wijst de inspectie op mogelijke nadelige effecten van vereenvoudiging: waar een regel bijvoorbeeld voor de burger eenvoudiger wordt, kan dat voor de uitvoering juist meer complexiteit betekenen. Door het effect van vereenvoudiging zichtbaar te maken, kan de afweging beter worden gemaakt.
De IBTD gaat ook in op de verantwoordingslasten van bedrijven, lokale overheden en uitvoeringsorganisaties. Bij de opdracht tot vereenvoudiging zouden die lasten omlaag moeten, schrijft de inspectie. Er moet minder nadruk komen op het verantwoorden van financiële zaken en rechtmatigheid. In plaats daarvan zou het veel meer moeten gaan om het bereiken van publieke doelen.
Vereenvoudigingswet
Mede naar aanleiding van de inspanningen van de IBTD heeft het huidige kabinet in het coalitieakkoord een jaarlijkse Vereenvoudigingswet aangekondigd. De IBTD juicht dat toe, maar daarmee zijn we er nog niet. ‘We praten te vrijblijvend over vereenvoudiging zonder dat we weten of we daadwerkelijk iets bereiken.’ Door vereenvoudiging scherp te monitoren, zijn we beter in staat te sturen en om vooruitgang te boeken.