Aansluiting op de leefwereld van burgers en bedrijven

Niet iedereen neemt deel aan de samenleving met alle rechten en plichten die daarbij horen. Dat kan verschillende redenen hebben, variërend van de complexiteit in de regels tot het ontbreken van vertrouwen in de overheid. We richten ons bij dit onderwerp op twee aspecten.

Opkomen voor je rechten

Actief en effectief voor je eigen belang opkomen is niet iedereen in dezelfde mate gegeven. Sommige processen zijn zo ingewikkeld dat wel heel veel doenvermogen vereist is. Dit geldt helemaal wanneer verschillende voorzieningen of regelingen op elkaar ingrijpen en je met verschillende uitvoeringsorganisaties te maken hebt. Tel daarbij op dat veel processen massaal en geautomatiseerd zijn en interactie tussen burger en medewerker beperkt is. Dan kunnen mensen in de knel raken zonder dat dit tijdig wordt gesignaleerd.


Wanneer de diensten onvoldoende aansluiten op de leefwereld van burgers bestaat het risico dat boetes, aanslagen en andere beschikkingen blijven binnenkomen terwijl niemand meer een overzicht heeft van wat er werkelijk speelt. Een ander risico is dat wanneer mensen (al dan niet bewust) geen toeslagen aanvragen, inkomensafhankelijke regelingen hun doel missen. 

Waarborgen bij sfeerovergang van bestuursrecht naar strafrecht

De diensten kunnen bij de handhaving van de regels op een gegeven moment overgaan
van corrigeren naar straffen (van bestuursrecht naar opsporing/strafrecht). Uit informatie afkomstig van de FIOD blijkt dat dit regelmatig gebeurt nu de FIOD een significant deel van zijn opsporingscapaciteit aan dergelijke zaken besteedt. In deze sfeerovergang, die soms met een strafbeschikking heel plotseling kan gaan, onderzoeken we of er bijvoorbeeld genoeg ruimte is voor een goede invulling van het recht op verdediging. Transparantie over het proces en over de mogelijke gevolgen van bijvoorbeeld afzien van verzet is essentieel. Wij onderzoeken hoe de diensten hierbij rekening houden met de rechtsbescherming van burgers en bedrijven.